Συνένοχοι
Πέντε επιβάτες στο κουπέ ενός τρένου σ’ένα ταξίδι του χαμού. Και η έκτη επιβάτις, η πέτρα του σκανδάλου, το φυτίλι που βάζει φωτιά. Το ανοίκειο συντελείται εκεί μπροστά στα μάτια τους και θα τους σημαδέψει μια ολόκληρη ζωή.
«…Το τελευταίο πράγμα που αποτύπωσαν τα μάτια μου σα στιγμή απολιθωμένη, σαν πίνακας που δεν άλλαξε όλες τις δεκαετίες που πέρασαν, είναι τα πρόσωπά σας πίσω από το κλειστό τζάμι, απαθή αμέτοχα αδιάφορα. Ουρλιάζω και δεν ακούω τη φωνή μου. Ούτε κι εσείς. Αλλά εσείς βλέπετε. Κι εγώ βλέπω εσάς να παρακολουθείτε το ανόσιο δράμα που παίζεται πάνω στα στραπατσαρισμένα ηλιοτρόπια. Το σφραγίσατε το τζάμι, αγαπητοί μου τοτινοί συνταξιδιώτες. Το σφράγισε η αδιαφορία σας.
Οι μυρωδιές από τη γη είναι ακόμα στη μύτη μου, χώμα υγρό, σαπισμένα φύλλα και κοπριά. Το τρένο φεύγει κι εγώ μένω. Μαζί σας φεύγει και η ελπίδα να σωθώ. Μια κουβέντα χρειαζόταν. Μια κουβέντα.
Από τότε ζείτε μ’αυτήν την εικόνα. Τη φέρνατε καμιά φορά στο μυαλό σας; Η την απωθήσατε; Όμως το ασυνείδητο, κυρίες και κύριοι, δεν έχει χρόνους, ενεστώτα, παρατατικό, μέλλοντα. Εχει μόνο εικόνες. Και ενοχές. Που φυτρώνουν ξανά και ξανά όσο κι αν τις ξερριζώνουμε. Κάθονται εκεί υπομονετικά και περιμένουν την ώρα τους…»
Το μυθιστόρημα χαράσσει το αδρό περίγραμμα ταραγμένων εποχών από τις εκτοπίσεις των Εβραίων και το Αουσβιτς μέχρι τη θαμπή κουρασμένη Ελλάδα της κρίσης.
Οι ζωές των έξη ηρώων χαρτογραφούνται, από μοναξιά, έρωτες από επαγγελματικά αδιέξοδα και οικογενειακά μυστικά. Με ρυθμό που όλο και επιταχύνεται απογυμνώνονται και οδηγούνται στην τελική δραματική σύγκρουση όπου το μαχαίρι χώνεται βαθιά κι ο καθένας θα πληρώσει για το μερτικό του στο φταίξιμο.
Ηχητικά & Βίντεο
Συνέντευξη : ΝΟΡΑ ΠΥΛΟΡΩΦ - ΣΥΝΕΝΟΧΟΙ
Αιρετικά Μαθήματα Πολιτισμού Με τους Αγγελίδη-Γκέντζο Τάσο και Κουντουρά Παναγιώτη
Η συγγραφέας Νόρα Πυλόρωφ μιλάει για το νέο της βιβλίο ΣΥΝΕΝΟΧΟΙ στην εκπομπή ΠΑΡΤΕ ΘΕΣΗ.
Εκδόσεις ΨΥΧΟΓΙΟΣ - η Νόρα Πυλόρωφ στον Σπύρο Ρίκο
Η συγγραφέας Νόρα Πυλόρωφ στην εκπομπή 7 ΗΜΕΡΕΣ
Εκδόσεις ΨΥΧΟΓΙΟΣ - Η Νόρα Πυλόρωφ στα Λόγια Σταράτα
«Συνένοχοι», Εκδόσεις Ψυχογιός, στην εκπομπή «Ένα βιβλίο ένα ταξίδι», με τον Στέλιο Λουκά
«Συνένοχοι» Εκδ.Ψυχογιός, για την παρουσίαση στην Κεντρική Δημοτική Βιβλιοθήκη Θεσααλονίκης στη σειρά “Λογοτεχνικά Πορτρέτα
«Συνένοχοι», Εκδ.Ψυχογιός, παρουσίαση, Ιανός Σταδίου, Αθήνα
Βιβλιοθήκη Βέροιας - Παρουσίαση βιβλίου Νόρας Πυλόρωφ – Συνένοχοι
Εκδόσεις ΨΥΧΟΓΙΟΣ - Η Νόρα Πυλόρωφ στην ΕΡΤ3
Κριτικές
Ελπίδα Βόγλη, Επ.Καθηγήτρια Νεότερης και Σύγχρονης Ελληνικής Ιστορίας, ΔΠΘ: Παραγράφεται το ηθικό έγκλημα;
Είτε το συνειδητοποιούν είτε όχι οι άνθρωποι υποδύονται στην καθημερινότητά τους ρόλους, σα να μετέχουν όλοι ανεξαιρέτως σε μια θεατρική παράσταση χωρίς αρχή και τέλος. Και τη στιγμή που ανεβαίνουν στη σκηνή, το προσωπικό τους παρελθόν, η δική τους ιστορία, μεταμορφώνεται σε ένα σκοτεινό περίγραμμα της ταυτότητάς τους, το οποίο άλλοτε μπορεί να τονίζεται και άλλοτε να χάνεται, να κρύβεται στις κινήσεις και τους μορφασμούς έκαστου ερμηνευτή.
Γιάννης Ξανθούλης: Νόρα Πυλόρωφ, «Συνένοχοι», Εκδ. Ψυχογιός
Στο εξώφυλλο ένα ηλιοτρόπιο ταλαιπωρημένο, μάρτυρας προφανώς όσων έγιναν εκείνη την αποφράδα στάση ενός τρένου προς τη Γερμανία πριν από μισό αιώνα.
Το βιβλίο της Νόρας Πυλόρωφ είναι επίκαιρο με τον τρόπο που ο παιγνιώδης δαίμων του παρελθόντος βρίσκει αφορμές να φρεσκάρει επώδυνα την ιστορία. Τα γεγονότα, δραματικά ή ευτράπελα, στο μυθιστόρημα «Συνένοχοι» έχουν μπλεχτεί ανεπανόρθωτα στον ιστό της πόλης που ζει η συγγραφέας, την Θεσσαλονίκη.
Σόνια Ζαχαράτου: Νόρα Πυλόρωφ, «Συνένοχοι», Εκδ. Ψυχογιός
Πλήθος ερωτηματικών γεννιούνται από το γλαφυρό και γεμάτο λυρικές αλλά και σκληρές εικόνες ύφος της συγγραφέως. Ένα τρένο, ένα κουπέ, έξη άγνωστοι μεταξύ τους συνταξιδιώτες, καθένας με τα μπαγκάζια του και το προσωπικό φορτίο του, τα όνειρά του, τις αγωνίες του και το παρελθόν του. Το τρένο στις ράγες, το σφύριγμα του σταθμάρχη, το χαρακτηριστικό καμπανάκι της αναχώρησης, το τρένο ξεκινά, τα τοπία έξω, το τοπίο εντός του τρένου, τα τοπία εντός τους.
Τάσος Ψάρρης: Νόρα Πυλόρωφ, «Συνένοχοι», Εκδ. Ψυχογιός
Οι Συνένοχοι είναι ένα μυθιστόρημα με βαθύ στίγμα. Πραγματεύεται κάτι περισσότερο από ανθρώπινες καταστάσεις, πραγματεύεται την αλήθεια. Γιατί ο άνθρωπος δεν προσδιορίζεται μόνο μέσω των όσων βιώνει, συλλογίζεται, δημιουργεί, πράττει, απορρίπτει και επιλέγει, μέσω δηλαδή της εξελισσόμενης εσωτερικής και εξωτερικής του δράσης, αλλά και μέσω των όσων βρίσκονται πίσω του και τον καταδιώκουν. Ο άνθρωπος προσδιορίζεται από τον απόηχο των καταστάσεων που τον αφορούν. Από το κατακάθι τους. Αυτό το κατακάθι είναι η ιστορία.
Ψηφίδες μνήμης: Συνένοχοι (Νόρα Πυλόρωφ, Ψυχογιός 2018) της Κατερίνας Δ. Σχοινά
Στο διακριτό και αναγνωρίσιμο πεζογραφικό έργο της Νόρας Πυλόρωφ oι (μικρο)ιστορίες των μυθιστορηματικών της ηρώων είναι πάντα ενταγμένες σε εμφανή ιστορικά συμφραζόμενα, «στη μεγάλη Ιστορία που υφάνθηκε από μίσος, φανατισμό, βιαιότητα και πολλά λάθη», όπως ομολογεί κάποιος από αυτούς. Τα ταξίδια στον Χρόνο και στον Χώρο, προσωπικό και συλλογικό, στην πεζογραφία της Πυλόρωφ είναι ειλικρινείς, και γι’αυτό σπαραχτικές, αυτογνωστικές απόπειρες, που ο καθένας οφείλει τόσο στον εαυτό του όσο και στη συλλογική Ιστορία. Το ξέρουμε προεξαγγελτικά, από τις πρώτες κιόλας σελίδες, πως κάτι ανάλογο συμβαίνει και με τους 5 «συνένοχους» του τελευταίου ομότιτλου μυθιστορήματος, ανθρώπους σπαράσσοντες και σπαρασσόμενους, που διασταυρώνονται (δια βίου) σε ένα υπαρξιακό αυτογνωστικό ταξίδι: αυτό ξεκινά στο βαγόνι ενός τραίνου, εκτροχιάζει τις (ασφαλείς;) ζωές τους συνδεδεμένες με την ατομική και τη συλλογική ενοχή, με τον ανυποχώρητο εφιάλτη της ατομικής και συλλογικής μνήμης.
Εντός της εποχής της, μετά την κοσμογονία του 1989 με το γκρέμισμα του βερολινέζικου Τείχους, η συγγραφέας δείχνει να συντάσσεται με το έκδηλο ενδιαφέρον που παρατηρείται στις μέρες μας για το πολυδιάστατο φαινόμενο της μνήμης ως μέσου ταυτοτικού αυτοπροσδιορισμού, ατομικού και συλλογικού. Ήδη με το μυθιστόρημά της «Ανάσα στο σβέρκο» η Πυλόρωφ εισχωρεί δια της λογοτεχνίας της στην αποσιωπημένη ή παρασυρμένη στο περιθώριο συλλογική μνήμη, σε αυτήν που ο Φουκώ ονόμασε «αντι-μνήμη», στο εσωτερικό της οποίας ευλόγως υπάρχει πολλαπλότητα και διαφοροποιήσεις. Εξ αυτού και η Πυλόρωφ στο νέο της βιβλίο ενεργοποιεί επιλεκτικά ένα παρελθόν πολλαπλώς φωτισμένο (από 6 τουλάχιστον οπτικές γωνίες), αντιστεκόμενο σθεναρά στην αποσιώπηση, την αδιαφορία και την αποποίηση ευθυνών. Έτσι, κάθε ήρωας καταθέτει, δίπλα ή και πέρα από την επίσημη, παγιωμένη μνήμη, τον προσωπικό του μνημονικό αφανή τόπο, ψηφίδα μνήμης σε ένα ατελές ψηφιδωτό γεμάτο ρηγματώσεις, αντιθέσεις, κατακερματισμούς, δηλαδή το ψηφιδωτό της αφήγησης.
«Μια ένοχη συνείδηση έχει ανάγκη να εξομολογηθεί. Ένα έργο τέχνης είναι μια εξομολόγηση», αποφθέγγεται ο Albert Camus, που προλέγει ως προμετωπίδα το βιβλίο της Πυλόρωφ, και η συγγραφέας αναλαμβάνει το βαρύ χρέος της συλλογικής μας ενοχής και εξομολόγησης. Κατακερματίζοντας την αφήγηση σε αφηγηματικά σπαράγματα από βιωματικές αφηγήσεις των 5 ηρώων της γεμάτα κενά και ρωγμές, η Πυλόρωφ εμπλέκει, με αυτή τη ρηγματική διάταξη του αφηγηματικού υλικού, τον αναγνώστη της σε ένα είδος «συμμετοχικής παρατήρησης», καλώντας τον να συμπληρώσει ο ίδιος τα κενά και να γίνει συμμέτοχος στη συγκρότηση νοήματος. Αρωγός σε αυτήν γίνονται τα παρακειμενικά στοιχεία (διακειμενικές αναφορές και τίτλοι/σχόλια) που διασπείρονται στα επιμέρους κεφάλαια. Από την άλλη, με την αξιοποίηση του αυτοβιογραφικού εργαλείου (πρωτοπρόσωπες αφηγήσεις, αλλά και ημερολογιακές καταγραφές), που προσφέρει μια ψευδαίσθηση αληθοέπειας, αλλά και με τη θεατρική δόμηση του κειμένου της η Πυλόρωφ εμπλέκει συναισθηματικά τον αναγνώστη, καθιστώντας τον συνεπιβάτη στο τρομαχτικό ταξίδι προς τη χώρα της Δυστοπίας, χώρα που έχει την ονειρική σκηνογραφία της καφκικής «Δίκης». Στις εξομολογήσεις των ηρώων επίσης αρθρώνονται, με γλωσσικά ισχυρή συγκινησιακή δραστικότητα, αγωνίες για διαχρονικά και υπερτοπικά φιλοσοφικά ζητήματα (όπως ο έρωτας, ο χρόνος, η μοίρα, το τυχαίο, η ελευθερία της βούλησης και η ευθύνη, η δικαίωση, ο θάνατος, η μοναξιά, το εφικτό και το ανέφικτο).
Η λογοτεχνία της Πυλόρωφ γίνεται, για μια ακόμα φορά, ένας ενδιάμεσος δημόσιος χώρος στον οποίο δοκιμάζονται, εκτός από τις υπαρξιακές αναζητήσεις, τραυματικές μνήμες και ερμηνείες, που ίσως (και μακάρι) αργότερα να προκαλέσουν δημόσιο διάλογο, σε μια εποχή που μας έχει δυστυχώς εξοικειώσει με τους παράλληλους μοναχικούς μονολόγους και την ηττοπαθή, σιωπηρή ενδοτικότητα. Κατά την Χάνα Άρεντ («Περί βίας»), που επικαλείται στο βιβλίο τής Πυλόρωφ η Εβραία ηρωίδα Φελίτσια, η ορθολογική συμπεριφορά τίθεται μεταξύ της άκριτης ευσυγκινησίας και της ανικανότητας ενός ανθρωπίνου όντος να συγκινείται. Έτσι, απανθρωπιά είναι η απουσία συναισθημάτων μπροστά σε αποτρόπαιες καταστάσεις, τις οποίες μπορεί να μεταβάλει και να αναιρέσει η ανθρώπινη αντίδραση. Η προσφυγή στη βία με στόχο π.χ. την αποκατάσταση της δικαιοσύνης είναι εύλογη, ανήκει στα «φυσικά» ανθρώπινα πάθη. Με άλλα λόγια, είναι απολύτως φυσική και ανθρώπινη η αντίδραση (που υποδεικνύει η Πυλόρωφ) στο αβάσταχτο του αφανισμού της «Δεύτερης Ιερουσαλήμ»/Θεσσαλονίκης και στις ορατές και αόρατες πληγές στο σώμα και τις ζωές των επιζησάντων του Εβραϊκού Ολοκαυτώματος, «ομήρων» στους μεσεγγυούχους ή τους δωσίλογους.
Η Πυλόρωφ του καινούριου βιβλίου υπενθυμίζει πως η προσωπική ενοχή είναι πιο εύκολο να αντιμετωπιστεί απ’ό,τι η έλλειψη νοήματος στη ζωή, όπως μας δίδαξε, άλλωστε, ο μεγάλος Κάφκα, ωσεί παρών σε όλο το κείμενο της συγγραφέως. Στην καφκική «Δίκη» ο Κ. αρνείται να σηκώσει το βάρος της ύπαρξής του και την παραδίδει στο «δικαστήριο», χωρίς να επιθυμεί την αθώωσή του. Το βάρος της ευθύνης για τον εαυτό, και κυρίως το βάρος της επιλογής, είναι δυσβάσταχτα. Το προσυπογράφει εμπράκτως και η Πυλόρωφ στη δική της διακειμενική «δίκη», το βιβλίο της συνενοχής, αφηγούμενη δια των ηρώων της ιστορίες, που μιλούν για την ντροπή, την ενοχή και την ομολογία της, ιστορίες/άμυνες στην τραγική πιθανότητα ότι μπορεί να μην υπάρχει νόημα στον κόσμο.
Γιάννης Ξανθούλης Νόρα Πυλόρωφ, Συνένοχοι
Στο εξώφυλλο ένα ηλιοτρόπιο ταλαιπωρημένο, μάρτυρας προφανώς όσων έγιναν εκείνη την αποφράδα στάση ενός τρένου προς τη Γερμανία πριν από μισό αιώνα.
Το βιβλίο της Νόρας Πυλόρωφ είναι επίκαιρο με τον τρόπο που ο παιγνιώδης δαίμων του παρελθόντος βρίσκει αφορμές να φρεσκάρει επώδυνα την ιστορία. Τα γεγονότα, δραματικά ή ευτράπελα, στο μυθιστόρημα «Συνένοχοι» έχουν μπλεχτεί ανεπανόρθωτα στον ιστό της πόλης που ζει η συγγραφέας, την Θεσσαλονίκη.
Θεσσαλονίκη, εξάπαντος τραυματική.
Θεσσαλονίκη, θυμωμένη και σοβαρή με τον ιδιότυπο επαρχιωτισμό της
Θεσσαλονίκη των τύψεων από τον φόβο της αποκάλυψης κυρίως για όσα είδε, έζησε και αποσιώπησε την τραγική εποχή της προσαγωγής των Εβραίων της στα ναζιστικά κρεματόρια.
Θεσσαλονίκη, με ευρωπαϊκό προσανατολισμό και βαλκανικά αθεράπευτα οίστρο.
Θεσσαλονίκη, βαθιά φιλότιμη αλλά και ασύμμετρα κυνική και αδιάφορη…όπως εξάλλου όλες οι μεγάλες πόλεις που διαιωνίζουν τον ύποπτο κοσμοπολιτισμό τους.
Οι «Συνένοχοι» είναι ένα μυθιστόρημα παρέας με εφιαλτικό δεσμό εξαιτίας του βιασμού μιας νέας γυναίκας σε μια στάση του τρένου. Τόσο απλά: Τότε που το τρένο – στη δεκαετία του 60 – ήταν η μοναδική σχεδόν επιλογή εξόρμησης προ τη Γερμανία. Μέσω του σχετικά νεόκτιστου επιβλητικού για τα ελληνικά δεδομένα σταθμού της Θεσσαλονίκης.
Tο τρένο ξεκινάει, χώνεται αναπόφευκτα στο γιουγκοσλαβικό έδαφος. Σ’ένα κουπέ θα συνυπάρξει ένα ενδιαφέρον μωσαϊκό τύπων Βορειοελλαδιτών και ένα νέο κορίτσι. Απ’αυτά με τα μακριά πόδια και τον αέρα της μεταπολεμικής Ευρώπης. Των προχωρημένων και αξιοθέατων για τα ελληνικά δεδομένα. Ακόμα και για μια κατ’ευφημισμόν «συμπρωτεύουσα», όπως η πόλη του Αγίου Δημητρίου. Είναι οι συνένοχοι συνταξιδιώτες, που δε θα κάνουν τίποτε να τη βοηθήσουν όταν θα της επιτεθούν μέσα στα χωράφια οι βιαστές της. Το κορίτσι θα υποστεί την ερωτική κάψα των ανδρών των χωραφιών. Και ώσπου να συνέλθει, το τρένο θα έχει ήδη φύγει.
Μετά από πολλά χρόνια η παρέα εκείνου του κουπέ θα λογοδοτήσει. Τα υπόλοιπα όταν διαβάσετε το μυθιστόρημα της κ. Πυλόρωφ θα μάθετε τι έγινε..
Οι Θεσσαλονικείς συγγραφείς φυσικό είναι να δίνουν προτεραιότητα στους μύθους της γενέτειράς τους. Και η Θεσσαλονίκη ως η πλέον λογοτεχνικά αυτονομημένη πόλη, έχει δημιουργήσει στο σαλονικιώτικο αυτό ύφος τη δική της σχολή. Κάποιοι δε συμμερίζονται τούτη την άποψη, είναι όμως γεγονός πως το ιστορικό βαρόμετρο της πόλης τους καθόρισε ως ένα βαθμό τα θέματα των συγγραφέων.
Τα τελευταία χρόνια πέρα από τους ίδιους τους Εβραίους- Θεσσαλονικείς συγγραφείς και Έλληνες συνάδελφοί τους ανοίγουν όλο και πιο τολμηρά επώδυνα κεφάλαια για τη ζωή, για το χαμό και τις κατοπινές αποσιωπήσεις στο εβραϊκό ζήτημα. Πέρα από συναισθηματισμούς και αναμνησιολογικές αναφορές φανερώνουν ή και καταγγέλλουν γεγονότα που αποτελούν αναφαίρετη αλήθεια της γκρίζας θεσσαλονικιώτικης ιστορίας.
Στους «Συνενόχους» επιχειρεί τη δική της προσέγγιση η Νόρα Πυλόρωφ. Όμως σίγουρα δεν πρόκειται για βιβλίο αποτίμησης μόνο των τραγικών εβραϊκών γεγονότων επί ναζιστικής κατοχής.
Είναι και οι άλλοι ΄Ελληνες-υπερέλληνες που συμβάλλουν στην κοινωνική διαστρωμάτωση της πόλης. Είναι οι άνθρωποι με την κληρονομιά μιας πάγιας πονηριάς-λαμογιάς, οι βολικοί μοιρολάτρες, οι τόσο δημοφιλείς παθητικοί θεατές με τις μεγαλοστομίες και τους θυμούς από θέση ασφαλούς χασμουρητού. Είναι οι χαρακτήρες που μας καθορίζουν όλους μας, και δυστυχώς δεν κρύβεται, σαν λαό χαμένο στη δίνη μιας θολής πατριδογνωστικής υπεροψίας.
Στους «Συνένοχους» η μυθολογία των ηρωικών μας ελαττωμάτων αποκτά πολύ πιο σαφή υπόσταση απ’ό,τι στα άλλα δυο της μυθιστορήματα. Δηλαδή, την «Ανάσα στο σβέρκο» και στο «Διαμαντένιο Άλφα». Εδώ το παραμύθι ματώνει και πονά. Και η πληγή προξενείται όχι απαραίτητα στη συγκεκριμένη αφετηρία του ταξιδιού της ιστορίας, την Θεσσαλονίκη. Οι χαρακτήρες δεν απηχούν μόνο τον τοπικό ζόφο και τις εμμονές της πόλης που καθορίζει τη συγγραφέα. Αφορούν όλον τον ελλαδικό χάρτη, όλη την κουρασμένη μας ηθική που πάει δυστυχώς από το κακό στο χειρότερο. Πράγμα που το αποδεικνύουν περίτρανα οι καταστάσεις που ζούμε καθημερινά ή που πληροφορούμαστε από τη φαντασμαγορική καταιγίδα της υπερπληροφόρησης. Υπερπληροφόρηση που ο ανθρώπινος νους αδυνατεί να αφομοιώσει και έτσι τα περισσότερα γεγονότα απλοποιούνται, χάνονται και απομένει μόνο η επίγνωση μιας ήττας. Ήττας του ανθρώπου και και ημών των ιδίων.
Στο μυθιστόρημα «Συνένοχοι» ένα γεγονός ανάβει τη φλόγα της εκδίκησης, της ανθρώπινης τιμωρίας με το επίχρισμα της αυτοδικίας αφού η εξ ουρανού δικαιοσύνη αμφισβητείται, Έτσι αναλαμβάνει δράση το θύμα σε ένα γοτθικό θα έλεγα φόντο, θύμα που στο μεταξύ όπως η γηραιά κυρία Κλαίρη Ζαχανασιάν στο σχετικό έργο του Ντίρενματ έχει αναδείξει τα τραύματά του σε καθεδρικό (ναό;) του πλούτου και της δύναμης. Προσωπικά αυτού του είδους οι ιστορίες με γοητεύουν πάντα, ίσως γιατί μου αρέσει να αποδίδεται δικαιοσύνη σωστά πέρα από την αθροιστικά πονηρή επιείκεια των νόμων. Στο μυθιστόρημα της κ. Πυλόρωφ τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά γιατί οι ήρωές μας με τη λογική της ένστασης και τα όποια δικαιολογητικά τους, αναγκάζονται να ξεσκονίσουν τις τύψεις τους, όσοι δηλαδή είναι σε θέση να παράγουν τύψεις.
Σε μια τέτοια θλιβερή εποχή με κρίση αξιών και εθισμό στις τεχνολογικές ευκολίες που μας αποξενώνουν από την ίδια μας τη φύση, οι «Συνένοχοι» θα αισθανθούν το ρίγος του φόβου, της απειλής, της τιμωρίας, νιώθοντας ανίσχυροι μπροστά στη Νέμεση.
Το βιβλίο της Νόρας είναι μυθιστόρημα, αλλά ακόμα και έτσι, σε καιρούς ασύδοτους και ατερμάτιστους, όπου όλα σχεδόν νομιμοποιούνται σε βάρος του ήθους, δίνει μια φλούδα παρηγοριάς στον αναγνώστη, μια παρηγοριά περί δικαίου… με την επισήμανση ότι και ο πιο αρματωμένος με χρυσές κάρτες χλιδής και σούπερ τεχνολογική αρματωσιά φοβάται τον φόβο του εαυτού του.
Ευχαριστώ .
